
Crystalicum
Fornost
Grojkon
Hardkon
IV LUBELSKIE SPOTKANIA Z KOMIKSEM
Kapitularz
Kreskon
Labyrinth
Świdkon
Nejiro
Orodlin
Projekt Dziedzictwo
Rafineria
Shadows of Poland
Silikon
The Resistance: Agenci Molocha
Toporiada
VIS ARCANA
Wydawnictwo GRAMEL
Ziemie Jałowe
AltBay.tv
Anime Dream
Anime-Games-World
Arena Horror
Cinema City
Copernicus Corporation
CRANN-TARA
Creatio Fantastica
DC MULTIVERSE
Dom Wydawniczy REBIS
Dragon Age
EGMONT Polska
Fabryka Gier Historycznych
Fabryka.pl
Fallout Corner
Fantasy Komiks
Golden Storm Film
Hanami
Instytut Wydawniczy ERICA
IQ Publishing
KZ
LSF "Cytadela Syriusza"
MiOhi
Najmita
Orodlin
OUTPOST
Pod Grzechoczącymi Kośćmi
QFANT
Rebel
RedDragon - gra online
Santic.pl
SKMFiGF Grimuar
Stowarzyszenie Kultury Alternatywnej
THORGALVERSE
Trek.pl
TROM
Wolsungeria
Wydawnictwo Akapit-Press
Wydawnictwo Ars Machina
Wydawnictwo Fabryka Słów
Wydawnictwo GRAMEL
Wydawnictwo Ifryt
Wydawnictwo Initium
Wydawnictwo Jaguar
Wydawnictwo Kuźnia Gier
Wydawnictwo Mag
Wydawnictwo Portal
Wydawnictwo Powergraph
Wydawnictwo Prószyński
Wydawnictwo Runa
Wydawnictwo Solaris
Wydawnictwo Supernowa
Jest kilka metod na opisanie świata gry RPG. Można napisać suchy, rzeczowy, rozwinięty rozdział w podręczniku głównym - metoda sprawdzona i stosowana w wielu przypadkach. Można rozbić go na opis ogólny (w książce przeznaczonej dla gracza) i bardziej szczegółowy (w tej dla Mistrza Gry), jak chociażby jest w 7th Sea. Można też pokusić się o stylizację tekstu, jak w Neuroshimie.
Twórcy Crystalicum posunęli się o krok dalej. Wydali książkę, która ma wprowadzać w świat nie tylko rpgowców, ale i osoby zainteresowane karcianką i ewentualnymi innymi produktami związanymi z uniwersum. „Crystalicum: Znany Wszechświat" zalicza się do beletrystyki. Na 350 stronach powieści poznamy Marco di Mirandeo i bujną historię jego życia. Koleje losu pchną go w długie podróże, w czasie których zwiedzi większość Znanego Wszechświata i pozna licznych bohaterów. W ten sposób, śledząc zwroty akcji towarzyszące przygodom Marco, zapoznamy się z rasami zamieszkującymi uniwersum, niektórymi światami oraz częścią storylinii.
Choć, jak wyraźnie napisałem, jest to beletrystyka, to sam od początku do końca traktuję tę pozycję jako opis uniwersum nowej polskiej gry RPG i ocenię ją z tego punktu widzenia. Jest to odważna i chyba najciekawsza forma przedstawienia świata, z jaką miałem do czynienia. Żaden inny podręcznik nie sprawi, że już po pierwszej lekturze tak dobrze będziecie czuć świat. Może w Crystalicum: Znany Wszechświat brakuje spisu planet, cen produktów, tabelek występowania danych typów stworzeń czy statystyk statków. Brakuje też opisów ważnych osobistości w kluczowych miejscach czy kalendarium wydarzeń. Jednak prawie wszystko, co tylko może być potrzebne podczas gry, prowadzący będzie mógł opisać bez obaw, że będzie to odstawać od stylu i estetyki świata. Uniwersum może być kreowane na sesji beż zaglądania co chwila do podstawki, w celu wyszukania jakiejś informacji. W tekście zakamuflowane są dokładne opisy architektury, kultury i obyczajów związanych z różnymi miejscami i rasami.
Bardzo prawdopodobne, że nie przypadnie to do gustu wielbicielom tradycyjnych rozwiązań podręcznikowych. Trudno. Przejdźmy do samej treści. Świat Crystalicum jest wyjątkowy - łączy standardowe fantasy, z motywami niedostępnymi do teraz w większości popularnych RPGów. Znane wszystkim elfy, krasnoludy i gnomy zyskały tu nowe oblicze. Ponadto mamy rasy koto-ludzi oraz pso-ludzi. Uzbrojenie, choć typowe dla znanych fantasy, też prezentuje się inaczej. Cudowna substancja zwana Nadmetalem sprawia, że broń staje się niemal częścią postaci, będąc z nią silnie związaną. Wreszcie podróże między światami - drewniane statki, dzięki Kryształom, unoszą się ponad globy i płyną w przestrzeni między gwiazdami. Ich żagle łapią promienie słońc, dając energię do przemierzania przestrzeni. Dla jednych składa się to na wielką bzdurę, dla innych na niezwykłą estetykę, nawiązującą do gier typu Final Fantasy czy filmu Planeta Skarbów. Zaliczam się do tych drugich i od kiedy usłyszałem o Crystalicum, wyczekiwałem okazji, by móc pograć sobie w świecie, zawierającym to, co lubię.
Wydanie jest bez zarzutu. Format odrobinę mniejszy od poręcznej Neuroshimy pozwala na wygodną lekturę. Ciężko to ocenić w tym momencie, ale nie wygląda na to, by książka miała tendencję do rozpadania się. Poza bardzo ładną okładką, w środku znajduje się kilkanaście czarno białych ilustracji, najczęściej są to wizerunki postaci, które wiele osób zapewne zna z materiałów promocyjnych. Żałuję, że Znany Wszechświat nie jest kolorowym albumem, tonącym w grafikach (szczególnie szkoda mi ilustracji, które pierwotnie miały rozpoczynać kolejne rozdziały), jednak trudno wymienić to jako wadę tego wydania. Można najwyżej mieć nadzieję, że jeśli ta książka oraz podręczniki gracza i MG sprzedadzą się dobrze, kiedyś światło dzienne ujrzy również wersja albumowa.
Pora na podsumowanie. Crystalicum: Znany Wszechświat to ciekawe, miejscami zabawne i wciągające przygody Marco di Mirandeo, pod którymi zakamuflowano rozległy opis niezwykłego świata Crystalicum RPG. Zarówno treść, jak i wydanie nie mają moim zdaniem żadnych większych wad, wymieniłem natomiast trochę istotnych zalet. Jeśli to wszystko poprę jeszcze niezwykle atrakcyjną ceną (29,90zł), nie pozostaje mi nic innego, jak odesłać wszystkich do sklepów i oczekiwać na podręczniki gracza i mistrza gry.

